Khi Chính phủ Mỹ “đóng cửa, tắt đèn”…

.

Thông báo ngừng đón khách tham quan Tượng Nữ thần Tự do ở thành phố New York sau khi Chính phủ bị đóng cửa (
Ảnh: Reuters)

 
Vì sao Chính phủ đóng cửa?

Khi luật chi tiêu hết hạn, dự luật chi tiêu mới của Chính phủ cần có sự thông qua của Quốc hội để duy trì hoạt động của các cơ quan trong chính quyền liên bang. Tuy nhiên vào ngày 19/1 vừa qua, dự luật cung cấp ngân sách tạm thời đã không được Thượng viện Mỹ thông qua, buộc Chính phủ Mỹ phải đóng cửa khi đồng hồ nhích sang 0h ngày 20/1.

Theo The Guardian, mặc dù đang nắm quyền kiểm soát ở Quốc hội song để dự luật chi tiêu được thông qua, đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vẫn cần đến sự đồng ý của 9 Thượng nghị sĩ Dân chủ. Tuy nhiên, đảng Dân chủ đang muốn ép Tổng thống và phe Cộng hòa tìm giải pháp cho chương trình DACA, giúp bảo vệ gần 700.000 người nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ từ khi còn nhỏ.

“Chính phủ đóng cửa” nghĩa là gì?

Hầu hết các cơ quan và các dịch vụ của Chính phủ đều bị đóng băng, ngoại trừ những bộ phận “tối quan trọng” như Bộ An ninh Nội địa hay FBI. Gần 40% lao động đang làm việc cho Chính phủ bị buộc phải nghỉ làm dù muốn hay không muốn. Những người làm việc theo hợp đồng với Chính phủ là những người bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Họ có thể không được trả lương trong thời gian Chính phủ đóng cửa.

Tại Nhà Trắng, khoảng 1.056 nhân viên giúp việc cho Tổng thống sẽ buộc phải nghỉ việc, chỉ còn 659 nhân viên cần thiết tiếp tục đi làm. Tổng thống sẽ vẫn được hỗ trợ đầy đủ để thực hiện các nghĩa vụ theo Hiến pháp.

Trong quân đội, quân nhân tại ngũ được yêu cầu vẫn làm việc. Binh sĩ không được rời vị trí làm việc, tàu hải quân không được về cảng. Tuy nhiên, nếu việc ngừng hoạt động diễn ra trong nhiều tuần, khoảng 1,3 triệu quân nhân đang làm việc có khả năng bị chậm lương. Ngoài ra, nhiều nhân viên dân sự sẽ được cho nghỉ việc.

Theo Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis, việc đóng cửa Chính phủ sẽ ảnh hưởng đến các hoạt động duy trì, huấn luyện và tình báo của quân đội. Tuy nhiên, việc đóng cửa không ảnh hưởng đến các hoạt động của Mỹ tại Afghanistan hay cuộc chiến chống IS ở Iraq và Syria.

Người dân Mỹ cũng sẽ bị ảnh hưởng bởi việc này nếu họ có việc cần tới các cơ quan Chính phủ. Dịch vụ cấp hộ chiếu visa bị ngừng lại, việc kiểm dịch thực phẩm, sản phẩm tiêu dùng và an toàn nơi làm việc không được tiến hành, các yêu cầu cho vay và thế chấp bị chậm trễ…

Trong lần Chính phủ đóng cửa gần đây nhất vào năm 2013, các khu vực của Cơ quan Công viên quốc gia, viện bảo tàng hay vườn thú bị đóng cửa nhưng lần này, Chính quyền của ông Trump có kế hoạch vẫn mở cửa các khu vực này, do việc vắng du khách có thể gây tổn thất hàng trăm triệu đôla Mỹ.


Lãnh đạo phe Dân chủ ở Thượng viện, ông Chuck Schumer phát biểu trong một cuộc họp báo (Ảnh: Getty)

 
Chuyện này có thường xuyên xảy ra không?

Đây không phải là lần đầu tiên Chính phủ Mỹ rơi vào tình cảnh này. Trên thực tế từ trước đến nay Chính phủ Mỹ đã đóng cửa 18 lần. Lần ngừng hoạt động gần đây nhất là vào tháng 10/2013, dưới thời Tổng thống Barack Obama.

Đảng Cộng hòa khi đó đã phản đối dự luật chi tiêu bao gồm việc tài trợ cho luật chăm sóc sức khỏe của ông Obama, dẫn tới việc Chính phủ buộc phải ngừng hoạt động trong vòng 16 ngày, vào đúng thời kỳ cao điểm, ảnh hưởng tới 850.000 nhân viên liên bang. Ước tính khoảng 6,6 triệu ngày công đã bị mất do Chính phủ đóng cửa.

Đóng cửa Chính phủ thiệt hại ra sao?

Theo báo cáo của hãng phân tích S&P Global tháng 12/2017, việc Chính phủ ngừng hoạt động sẽ làm tổn thất khoảng 6,5 tỷ đôla Mỹ một tuần. Phân tích này dựa trên tổn thất của những lần ngừng hoạt động trước đó và những dự đoán về thiệt hại cho nền kinh tế.

“Việc Chính phủ gián đoạn chi tiêu có nghĩa là Chính phủ không có tiền để chi trả, các nhà cung cấp dịch vụ từ khối tư nhân mất doanh thu, các cửa hàng bán lẻ không bán được hàng, doanh thu từ các công viên quốc gia và viện bảo tàng cũng mất, đất nước bị thất thu thuế. Điều này đồng nghĩa với một nền kinh tế ít hoạt động và ít việc làm hơn”.

Ước tính gần một triệu người sẽ không nhận được các khoản tiền định kỳ trong trường hợp Chính phủ ngừng hoạt động. Trong các lần ngừng hoạt động trước đây, các nhân viên được trả lương bù sau đó, tuy nhiên việc này thường bị chậm trễ.

Tóm lại, việc đóng cửa Chính phủ còn tốn kém hơn cả việc duy trì Chính phủ hoạt động.

Hãng tin Reuters ngày 21/1 đưa tin trong ngày đầu tiên Chính phủ ngừng hoạt động, Tổng thống Donald Trump và các quan chức đảng Cộng hòa vẫn thể hiện thái độ cứng rắn. Các Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa cho hay, họ sẽ không ngồi vào bàn đàm phán về vấn đề nhập cư cho đến khi đảng Dân chủ đồng ý để Chính phủ mở cửa trở lại.

Những thông điệp cứng rắn được phát đi từ Nhà Trắng lẫn phe Cộng hòa trong Quốc hội dẫn đến nhiều đồn đoán rằng Washington có thể sẽ phải đối mặt với một cuộc chiến chính trị kéo dài. Theo Reuters, cả hai bên đều không dễ nhượng bộ lúc này bởi một thất bại chính trị có thể khiến họ trả giá đắt, nhất là khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần.
Phương Linh
Nguồn: tuoitrethudo.com.vn